Duyguların bu denli hızlı ve yoğun ortaya çıkması insanı şaşırtır. Ancak belki de asıl yanılgı, her güçlü hissin hemen açıklanmak zorunda olduğunu düşünmektir. Bazı duygular, tanımaktan önce gelir. Kalp, aklın henüz varamadığı bir yere çoktan ulaşmıştır. Belki de akıl köprü arayana kadar kalp suyu çoktan geçmiştir.
İlk görüşte aşkın gerçek gücü tam da burada ortaya çıkar. Bu duygu insana cesaret verir; kalbin hala çalıştığını hatırlatır. Uzun süre kendini kapatmış, duvarlar örmüş bir insanın bir anda “ben hala hissedebiliyorum” demesidir. Bu duygusal uyanış, bazen yıllarca bastırılmış, görmezden gelinmiş hisleri yeniden gün yüzüne çıkarır.
Psikolojik açıdan bakıldığında bu uyanış hali, beynin tehdit algısını geçici olarak askıya almasıyla ilişkilidir. Özellikle daha önce duygusal incinmeler yaşamış bireylerde zihin zamanla temkinli olmayı öğrenir; baglanmaktan kaçınır, hisleri bastırır ve kontrolü elden bırakmak istemez. Ancak ilk görüşte aşk olarak adlandırılan anlarda limbik sistem hızla devreye girer.
Beynin duygusal merkezi olan amigdala, karşıdaki kişiyi “tehlike” yerine “yakınlık ve ödül” kategorisine yerleştirir. Bu değerlendirme bilinçli değildir; geçmiş deneyimlerin hızlı ve sezgisel bir eşleşmesidir.
Bu sırada dopamin, oksitosin ve serotonin gibi nörokimyasallar yoğun biçimde salgılanır. Dopamin karşılaşmayı özel ve anlamlı kılar; kişiye canlılık ve umut hissi verir. Oksitosin ise güven ve baglanma duygusunu besler. Bu nedenle kişi, henüz ortada gerçek bir ilişki yokken bile kendini güvende hissedebilir. Aslında güvenilen şey, karşıdaki insandan çok beynin tanıdık bir duygusal haritayı yeniden bulmuş olma hissidir.
“İlk görüşte aşk, çoğu zaman bir başkasını sevmekten önce, insanın kendi hissetme kapasitesiyle yeniden karşılaşmasıdır.”
İlk görüşte aşk biraz da risk almaktır. Kontrolü bırakmaktır. Her şeyi ölçüp biçmeye alışmış bir dünyada, kendini ve hislerini bir anlığa akışa teslim etmektir. Bu, alışılmadık bir cesaret gerektirir. Çünkü duygular mantıkla tam olarak yönetilemez. Beyin plan yaparken, kalp bazen yalnızca hisseder.
Elbette aşk zamanla olgunlaşır. Güvenle, emekle ve gerçek temasla derinleşir. İlk görüşte yaşanan şey güçlü bir başlangıçtır; fakat tek başına yeterli değildir. Kıvılcımın kalıcı bir baga dönüşmesi, iki insanın birlikte kurduğu gerçekliğe bağlıdır.
Sonuç olarak ilk görüşte aşk, bir yanılsama da olabilir; hayat boyu sürecek bir hikayenin ilk cümlesi de. Önemli olan bu hissi küçümsemek ya da yüceltmek değil, onu anlamaya çalışmaktır. Çünkü aşk, en sağlıklı halini akıl ile kalbin yan yana durabildiği yerde bulur.
Ve bazen insanın kendine sorması gereken tek soru şudur:
Bu his bana ne anlatmak istiyor?
Psk. Esra Parmak
