Bazen yaşanan olaylar karşısında ne tepki vereceğinizi ne hissedeceğinizi bilemiyor, duygularınızı anlamlandıramıyorsanız duygu körlüğü (aleksitimi) yaşıyor olabilirsiniz. Peki nedir bu aleksitimi?
Aleksitimi (duygu körlüğü), bir kişinin duygularını fark etmekte, tanımlamakta ve ifade etmekte zorlanmasıdır. Bu kişi kendisine “Ben şu anda ne hissediyorum?” diye sorduğunda bu soruyu cevaplamakta zorlanır. Hayatının birçok yerinde bu durumu yaşayan birey, çevresi tarafından duygusuz olmakla, olaylara karşı tepkisiz kalmakla, karşı taraftaki kişinin hislerini anlamamakla itham edilebilir.
Aleksitimi NedenOlur?
Nedeni tam olarak bilinemese de aleksitimiye yol açan birçok genetik, çevresel, nörolojik, veya psikolojik etken vardır. Aleksitimiyi şekillendiren nedenler her bireyde farklı şekilde gözlenebilir; bir kişide biyolojik etkenler öne çıkarken başka birinde çevresel ya da psikolojik faktörler daha belirleyici olabilir. Psikolog ya da psikiyatrların yapacağı klinik görüşmeler, gözlemler, uygulayacakları aleksitimi ölçekleri ve değerlendirmeler sonucunda bir kişide aleksitimi olup olmadığı ve varsa belirtilerinin ne olduğu tespit edilebilir.
Belirtileri Nelerdir?
Aleksitimi (duygusal körlük) yaşayan bireylerde yaygın olarak görülen belirtiler şunlardır: duygularını tanımlayamama, kendisi veya bir başkasının duygusunu anlamada güçlük, duygularını ifade etmede güçlük, hayal gücü eksikliği, duygusal durumları sonucunda yaşanan fiziksel belirtileri (örn, karın ağrısı, mide bulantısı vb.) anlamada ve bu belirtilerin hissettikleri duygular sonucunda ortaya çıktığını fark etmede güçlük vb.
Aleksitimiyle Başa Çıkmada Kullanılabilecek Yöntemler Nelerdir?
Duygu körlüğü yaşayan bireylerde duygu farkındalığı önemli bir noktadır. Kullanılabilecek bazı yöntemler şunlardır:
1) Duygu Günlüğü Tutmak: “Bugün ne yaşadım ve bu yaşadığım şey beni nasıl etkiledi?” sorusunu temel alarak yaşanan olayı ve olay sonucunda hissedilen bedensel hisleri yazmak zamanla duygularınızı isimlendirmenizde faydalı olacaktır.
2) Bedenini Dinlemek: Duygu körlüğü yaşayan bireyler duygularını tanımlayamasalar da bu duyguları bedensel tepkilerle hissederler. Göğüs sıkışması, nefes hızlanması gibi sinyallerin hangi duyguya eşlik edebileceğini öğrenmek farkındalık kazanmakta yardımcı olacaktır.
3) Nefes Egzersizleri: Nefes egzersizleri, şimdiki ana odaklanmakta oldukça yardımcı olan yöntemlerden bir tanesidir. Şimdiki ana odaklanmak o anda bedeninizdeki hisleri, bedensel duyumunuzu fark etmenizde faydalı olacaktır.
Bu yöntemler kişide belirli bir farkındalık yaratsa da tam olarak çözüme ulaşmaya yardımcı olamayabilir. Kişi kendi duygularını tanımakta ve tanımlamakta zorluk çektiğinden bu noktada bir psikologla işbirliği içinde ilerlemek faydalı olacaktır.
Psk. Ebru Günay
